Maar liefst 28 procent van de Nederlanders leest de polisvoorwaarden niet of slechts globaal bij het afsluiten van een verzekering. En van de 72 procent die wel de moeite neemt de kleine lettertjes tot zich te nemen, begrijpt een vijfde niet wat er staat.

Deze resultaten uit de recente CVS Consumentenmonitor van het Verbond van Verzekeraars zijn ronduit alarmerend. Want polisvoorwaarden kunnen als het erop aan komt voor nare verrassingen zorgen.

Gangbare uitsluitingen
Elke polis bevat bepalingen die iedereen redelijk in de oren klinken. Zo is geen enkele verzekeraar bereid de portemonnee te trekken als je de schade opzettelijk hebt veroorzaakt.

Een andere gangbare uitsluiting is schade bij gewapende conflicten, burgeroorlogen en kernreacties. Dergelijke gebeurtenissen zijn zo ingrijpend dat geen enkele verzekeraar in staat zal zijn om die gigantische schade te dekken.

Maar er bestaan ook minder voor de hand liggende voorwaarden. Z24 belicht dertien venijnige bepalingen.

1. Problemen bestonden al
Om misbruik te voorkomen hebben verzekeraars doorgaans de bepaling opgenomen dat kwesties die al bekend waren toen jij de verzekering afsloot van dekking zijn uitgesloten.

Zo weigert een rechtsbijstandsverzekering juristen in te schakelen voor geschillen die al speelden toen jij je handtekening onder de polis zette. Moet je je vakantie afzeggen omdat je vader is overleden aan een ernstige ziekte, dan kun je geen beroep doen op je annuleringsverzekering als die aandoening al bekend was bij afsluiten van de verzekering.

Ingewikkelder wordt het bij zaken die op dat moment slechts sluimerden. Dat ondervond een man die zich teleurgesteld had gemeld bij het Klachteninstituut Financiële Dienstverlening (Kifid). Hij kon vanwege een longtumor niet meer werken en deed daarom een beroep op zijn betalingsbeschermingsverzekering met arbeidsongeschiktheidsdekking. De man verwachtte geen problemen: voor de polis inging was immers nog geen tumor geconstateerd. Maar omdat hij al toen al wel bij een specialist liep wegens kortademigheid en hoesten hield de verzekeraar toch de hand op de knip.

2. Onverwachte uitsluitingen
Ga er niet klakkeloos van uit dat alle gangbare schade wordt gedekt. Wie bij een belastinggeschil een echtscheiding of een conflict met een vermogensbeheerder rekent op juridische bijstand komt in veel gevallen bedrogen uit.

Bij verzekeringen die uitkeren als je arbeidsongeschikt raakt, zoals een woonlastenverzekering of een arbeidsongeschiktheidsverzekering, vallen psychische aandoeningen of rugklachten soms buiten de dekking.

Ook verzekeringen die de lasten opvangen als je werkloos raakt kennen een venijnige bepaling. Wordt je jaarcontract niet verlengd, dan ben je volgens sommige verzekeraars niet officieel werkloos en krijg je dus niets uitgekeerd.

Daar kwam een vrouw die zich bij het Kifid meldde op pijnlijke wijze achter. Omdat het bedrijf waar ze werkte niet goed draaide, stapte ze over naar een andere onderneming, waar ze een jaarcontract kreeg aangeboden. Toen dat contract niet werd verlengd deed ze een beroep op haar werkloosheidsverzekering die ze bij het afsluiten van een lening had afgesloten. De verzekeraar vond echter dat geen sprake was van onvrijwillige werkloosheid en weigerde uit te keren.

Bij reisverzekeringen worden foto- en filmapparatuur niet automatisch meeverzekerd. Bij opstalverzekeringen vang je vaak bot als sprake is van achterstallig onderhoud of als de schade geleidelijk is ontstaan, door bijvoorbeeld slijtage of vocht. Ook overstromingen of lekkages zijn veelal uitgesloten.

Bij bruiloftsverzekeringen valt schade aan huwelijkscadeaus of trouwkleding vaak buiten de dekking. En wie afgelopen week zijn mooiste dag letterlijk in het water zag vallen vanwege de extreme regenbuien heeft waarschijnlijk pech, want schade door extreem slecht weer is doorgaans van dekking uitgesloten.

Kampioen uitsluiten zijn dierenverzekeringen. Inentingen, vlooienkuren, dieetvoer, castratie en sterilisatie moet je in de meeste gevallen volledig zelf betalen.

3. Niet iedereen is meeverzekerd
Staan op een polis personen genoemd - bijvoorbeeld bij annulerings-, reis- en bruiloftsverzekeringen - verdiep je dan in begrippen als 'eerste' en 'tweede graads-familieleden'. Onder familie in de eerste graad vallen de ouders, kinderen en partner. Tweedegraads familieleden zijn broers, zussen, grootouders en kleinkinderen.

Moet je je vakantie afzeggen omdat je oom of nicht is overleden, dan heb je aan je annuleringsverzekering vaak niet veel.

4. Wachttijd
Sommige verzekeringen hanteren een wachttijd. Je kunt dan gedurende een aantal maanden na de ingangsdatum van de verzekering geen schade claimen. Dit geldt bijvoorbeeld voor rechtsbijstands- en arbeidsongeschiktheidsverzekeringen.

Soms is die periode zo lang - bijvoorbeeld twee jaar - dat je je af kunt vragen of het zin heeft zo'n verzekering af te sluiten. De wachttijd kan per verzekeraar verschillen. Polissen vergelijken loont.

5. Eigen risico|
Een ander addertje onder het gras is het eigen risico. Kijk niet alleen naar de hoogte ervan, maar ook naar de frequentie. Sommige verzekeraars hanteren een eigen risico per gebeurtenis. De kosten hiervan kunnen - zeker als je vaak een beroep op je polis moet doen - zo fors oplopen dat een verzekering nauwelijks loont.

6. Onbedoelde gevolgen
Sommige verzekeraars vertellen niet het hele verhaal. Een beruchte valkuil is de no-claimbeschermer die je bij een autoverzekering kunt afsluiten. Hiermee zorg je ervoor dat je no-claimkorting niet wordt aangetast als je schade hebt geclaimd.

Deze extra verzekering biedt echter geen bescherming tegen het aantal schadevrije jaren. De gevolgen hiervan merk je pas bij een overstap naar een andere verzekeraar: de premie schiet als een raket omhoog.

Lees verder voor valkuilen 7 t/m 13: 13 venijnige polisvoorwaarden (deel II)

Lees ook:

Rechtsbijstand? Verzekeren loont niet altijd

Arbeidsongeschikt: zoek de verschillen

'Goedkope autoverzekering vaak betere voorwaarden'

Let op bij reisverzekeringen