Eens in de zoveel tijd trekt een veiling extra aandacht; bijvoorbeeld als bezittingen van beroemdheden -zoals Napoleon of Marilyn Monroe- onder de hamer gaan of als een recordprijs wordt neergeteld voor een schilderij.
Bij sommige mensen bestaat de indruk dat een veiling een elite-aangelegenheid is, maar op veel veilingen worden ook objecten aangeboden die voor een breed publiek makkelijk betaalbaar zijn. In de catalogus van de veiling van de nalatenschap van koningin Juliana bijvoorbeeld staan al tafels en stoelen afgebeeld met een richtprijs van 25 tot 50 euro.
Goededoelenveiling
Er bestaan in ons land veilingen in alle soorten en maten. Bekende voorbeelden zijn kunst- en antiekveilingen, huizenveilingen en vakantieveilingen voor reizen. Maar je kunt ook op zoek gaan naar koopjes uit een nalatenschap of een faillissement. En wat te denken van een goededoelenveiling, waarvan de opbrengst naar een goed doel gaat?
Kofferveiling
Misschien wel het meest tot de verbeelding sprekend is de kofferveiling, die veilinghuis De Eland vijf maal per jaar houdt. Hier kun je karren met koffers op de kop tikken die drie maanden op Schiphol zijn blijven staan. Wat in de koffers zit, is geheim: je kunt worden opgezadeld met vuile was, maar ook worden verrast met een fotocamera of exotische vakantiesouvenirs.
Definitief
Of je nu interesse hebt in een glasservies van onze voormalige vorstin of een bijzonder kunstobject; in alle gevallen is het raadzaam om vooraf de kijkdagen te bezoeken, zodat je een goed beeld krijgt van de kwaliteit van de objecten; ook wel lots geheten. Anders dan in musea mag je de voorwerpen aanraken. Ook kun je eventuele vragen stellen aan deskundigen die op een veiling aanwezig zijn.
Het is belangrijk om de goederen waarvoor je interesse hebt zelf goed na te kijken op eventuele gebreken. Na de hamerslag is de koop definitief en zit je eraan vast. Je hebt bijvoorbeeld geen zeven dagen bedenktijd, zoals bij een internetaankoop.
Vervalsing
De koop kan alleen nog ongedaan worden gemaakt als overduidelijk blijkt dat de beschrijving of het rapport waarin de conditie van het lot wordt omschreven zoveel fouten bevat dat je het anders niet -of alleen tegen een aanzienlijk lagere prijs- gekocht zou hebben; bijvoorbeeld als sprake is van een vervalsing. Maar dit komt slechts zelden voor.
Als een voorwerp niet puntgaaf is, hoeft dat overigens geen reden te zijn om van een bod af te zien. Sommige veilinghuizen kunnen je in contact brengen met een restaurateur, die een prijsindicatie voor restauratie kan afgeven.
Hamerprijs
In de catalogus staat bij elk voorwerp een richtprijs vermeld. Maar dit zegt niets over de uiteindelijke verkoopprijs, waarschuwt Eva Kooijmans, general manager van het Amsterdamse veilinghuis Gavelers. Als meer liefhebbers in de zaal zitten, kan flink tegen elkaar worden opgeboden. Zo werd vorige maand bij veilinghuis Sotheby's in Londen 15,8 miljoen euro neergeteld voor een schilderij van Dalí; drie keer meer dan verwacht en de hoogste prijs die ooit voor een doek van deze schilder is neergeteld. Maar de prijs kan ook een stuk lager uitpakken. "Je kunt leuke koopjes doen", aldus Kooijmans. Om te voorkomen dat je in de hitte van de strijd een bod uitbrengt dat te hoog is, adviseert zij vooraf een maximumprijs in gedachten te houden.
Veilen op afstand
Wie wil deelnemen aan een veiling moet vooraf een biednummer aanvragen. Lukt het je niet om te komen, dan kun je bij veel veilinghuizen ook schriftelijk, telefonisch of online meebieden. In het eerste geval moet je op een speciaal formulier het maximale bedrag opgeven dat je voor een bepaald object wil betalen. Als die prijs boven het hoogste bod uitkomt, krijg jij het object toegewezen. Dit hoeft niet het maximale bedrag te zijn. Als in stapjes van 100 euro wordt geboden en het hoogste bod 1.500 euro bedraagt, kun jij het object meekrijgen voor 1.600 euro; ook als jouw bovengrens 2.000 euro bedroeg.
Voor telefonische biedingen geldt vaak een minimumbedrag dat je moet bieden. Daarnaast eisen veel veilinghuizen dat je bereid bent voor het betreffende object minimaal de openingsprijs te betalen. Wil je op afstand deelnemen aan een veiling, houd dan goed de termijnen in de gaten. Schriftelijke, telefonische en online biedingen moet je vaak ruim van tevoren aanvragen.
Opgeld
Houd er bij het bieden rekening mee dat het veilinghuis bovenop de hamerprijs extra kosten in rekening brengt: 'opgeld' geheten. De hoogte van dit bedrag varieert per veilinghuis. Reken hiervoor op 23 tot 30 procent, inclusief 19 procent btw. Bij sommige veilinghuizen hangt het opgeld af van de hamerprijs: hoe hoger dit bedrag, hoe lager het percentage.
Volgrecht
Voor kunstwerken die voor meer dan 3.000 euro van eigenaar verwisselen kun je daarnaast nog te maken krijgen met 'volgrecht', het wettelijk recht van een kunstenaar op een percentage van de verkoopprijs bij latere verkoop van zijn werk. De hoogte van de premie varieert van 0,25 procent (bij kunstwerken boven de vijf ton) tot 4 procent. Het maximum ligt op 12.500 euro. Deze royalties zijn in het leven geroepen om kunstenaars die aan het begin van hun carrière nog niet zo bekend zijn te laten meeprofiteren van de waardestijging van hun werk.
Is jouw bod als hoogste uit de bus gekomen en heb je de totale prijs betaald, dan mag je het voorwerp mee naar huis nemen. Bij sommige veilinghuizen kun je het object ook thuis laten bezorgen.
Taxatie
Wil je zelf een lot voor een veiling inbrengen, dan moet je het artikel eerst door het veilinghuis een waarde-inschatting laten maken. Veilinghuizen nemen niet alle spullen aan: het moet voor hen wel interessant genoeg zijn. Sommige veilinghuizen hanteren een ondergrens. Voor het maken van een grove taxatie kun je met het voorwerp naar de veiling gaan, foto's opsturen of deelnemen aan taxatiedagen. Gavelers heeft afgelopen week een website gelanceerd waarop je een eerste, globale waardebepaling van kunstwerken kunt laten uitvoeren: taxeermijnkunst.nl .
Als de veiling interesse heeft, stelt de expert een richtprijs vast. Je mag een bodemprijs (limiet) vaststellen, waaronder jouw eigendom niet mag worden verkocht. En dan is het duimen op een goede afloop. Want bij elke veiling geldt: het is wat een gek ervoor geeft.
Lees ook:
Nieuw systeem huizenveiling start in oktober
