Arend van den Berg
Zo'n 300.000 Nederlandse huishoudens dreigen in de problemen te komen als de hypotheekrente oploopt én ze tegelijkertijd last krijgen van bezuinigingen, waarschuwde het adviesbureau Dynamic Credit dinsdag in Het Financieele Dagblad.
Het bureau is bekend omdat het in in de zomer van 2008 ook waarschuwde voor Amerikaanse rommelhypotheken. Die bleken later dat jaar een katalysator voor de kredietcrisis.
Maar de vraag is of het in Nederland zover komt. Ten eerste is de hypotheekrente nog steeds zeer laag. Ze liep dit voorjaar enigszins op, maar is de laatste tijd redelijk stabiel. De recente verlaging van de rente door de ECB kan een extra impuls zijn om de rente nog wat te verlagen. Gezien de nog steeds penibele economische situatie is een renteverhoging in de nabije toekomst niet echt waarschijnlijk.
Ten tweede is het aantal gedwongen huizenverkopen in Nederland ondanks de crisis uitzonderlijk laag. In 2010 ging het om 1341 gevallen van woningen met een Nationale Hypotheek Garantie die moesten worden verkocht omdat de eigenaren hun hypotheeklasten niet meer konden dragen.
Het Waarborgfonds Eigen Woningen, dat in Nederland de Nationale Hypotheekgarantie uitvoert, past dan de verliezen bij. Vorig jaar keerde het fonds 35 miljoen euro uit voor mensen van wie de hypotheekschuld hoger was dan de opbrengst van de verkoop.
Dit jaar verwacht het fonds, dat in Nederland de Nationale Hypotheekgarantie uitvoert (NHG) 2.000 gedwongen huizenverkopen. Dat is nog steeds maar een fractie van de miljoenen koophuizen in ons land.
Reserve van 700 miljoen
Het fonds beschikt overigens over een reserve van ruim 700 miljoen euro, dus het zou makkelijk een vertienvoudiging van de executieverkopen aan moeten kunnen.
Overigens blijkt slechts in ruwweg een op de zes gevallen werkloosheid de bepalende factor voor de gedwongen huizenverkoop. Echtscheidingen zijn in ruwweg 45 procent van de gevallen de belangrijkste reden.
Opvallend is wel dat los van elkaar zowel Dynamic Credit als het Waarborgfonds inkomens rond de 35.000 euro als risicogroep bestempelen. Maar elk hebben ze daar hun eigen reden voor.
Voor Dynamic Credit geldt dat het om een groep gaat met een hoge schuld in verhouding tot het inkomen. Het Waarborgfonds geeft aan dat juist de onderkant van de markt, mensen die een huis onder de 175.000 euro kochten, risico's loopt omdat die goedkopere huizen relatief vaak in gebieden in Nederland staan waar de huizenprijs sowieso onder druk staat. Als ze hun huis om wat voor reden dan ook moeten verkopen, is de kans groot dat ze met een restschuld blijven zitten.
Toch lijkt een herhaling van de Amerikaanse situatie - huizenbezitters in problemen nekken ook de banken - niet waarschijnlijk. In de VS kun je deur achter je dicht trekken en de sleutel in de brievenbus gooien als je de hypotheek niet meer kunt betalen. In Nederland niet.
Als het vangnet van familie en vrienden niet langer te hulp schiet, helpt de Nationale Hypotheek Garantie. Sinds 2009 is die zelfs beschikbaar voor huizen tot 350.000 euro, waardoor het grootste geheel van de huizenmarkt is afgedekt. Zolang Nederlanders niet massaal gaan scheiden, kan de overgrote meerderheid van de huizenbezitters gewoon de hypotheek blijven aflossen.
Lees ook:
