Als december geen grote veranderingen brengt, zal het Noorse, wereldwijde beleggingsfonds Skagen Global dit jaar zwakker presteren dan de passieve MSCI-wereldindex. De actuele stand is een negatief rendement van zo'n 45 procent voor Skagen Global, tegen minus 41 procent voor de MSCI-wereldindex.
Een unicum, want in het afgelopen decennium heeft Skagen Global de wereldindex jaar op jaar verslagen. In de rendementslijstjes van Morningstar staat blijft Skagen Global het best presterende wereldfonds, op termijnen van vijf en tien jaar. Vijf vragen aan fondsmanager Filip Weintraub, die Skagen Global sinds 2001 leidt.
Hoe kijkt u aan tegen de kredietcrisis?
"Dit is het einde van een tijdperk, het failliet van het investment banking-model, dat geheel draaide op vertrouwen, en niet op onderliggende bezittingen die in bedrijven aanwezig zijn. In 2007 kon je al zien aankomen dat het de verkeerde kant op ging met gecompliceerde hypotheekbeleggingen, maar sinds afgelopen zomer is sprake van compleet wantrouwen in het systeem. Er worden veel historische vergelijkingen gemaakt met Japan sinds de jaren tachtig, de Grote Depressie van jaren dertig of de jaren zeventig, maar daar moet je mee oppassen. Tegelijk zie je, ondanks alle ellende ongekende mogelijkheden voor 'stock pickers' zoals ik. Instapmomenten voor aandelen waar je een decennium lang plezier van kunt hebben."
Indicatoren zoals de koers-winstverhouding en het dividendrendement suggereren dat veel aandelen spotgoedkoop zijn. Maar hoe haal je de echte juweeltjes eruit?
"Ik kijk als waardebelegger niet alleen naar de goedkoopste prijs. De kunst is juist te bepalen wat de onderliggende waarde van een onderneming is ten opzichte van de aandelenkoers. Daarbij heb je weinig aan historische lijstjes van bijvoorbeeld het dividendrendement van banken als die gedwongen worden om winstuitkeringen op te schorten. In Nederland zijn daar aardig wat voorbeelden van. Veel banken en verzekeraars schrijven momenteel op hun beleggingen en kredieten af wat ze redelijkerwijs aankunnen, niet wat ze zouden moeten doen."
Waar kijkt u dan wel naar?
"Je hebt nu bedrijven waarvan de marktwaarde op de beurs gelijk aan of zelfs lager is dan wat ze contant in kas hebben. Dan krijg de bedrijfsactiviteiten er praktisch gratis bij. Dat is bijvoorbeeld het geval bij technologiebedrijven als Kyocera uit Japan. Ook het in New York genoteerde agribedrijf Bunge en het Koreaanse Samsung zijn goedkoop. Samsung heeft bijvoorbeeld een sterke kaspositie, terwijl ze op allerlei terreinen van plasmaschermen tot mobieltjes een dominante speler zijn. Natuurliljk zijn dit soort bedrijven niet immuun voor de recessie, maar voor wat ze als onderneming bieden is beurswaarde werkelijk laag."
Dit jaar dreigt Skagen zwakker te presteren dan de MSCI-wereldindex. Hoe verklaart u dat?
"De prestatie dit jaar is inderdaad niet sterk. Maar ik ben geen tactische, korte-termijnbelegger. We houden aandelen gemiddeld zo'n vijf jaar in portefeuille. Op die termijn zijn de prestaties van het fonds aanzienlijk beter dan de wereldindex. Tegelijk moet je bedenken dat met hoge schulden gefinancierde hedgefondsen deels in dezelfde bedrijven hebben belegd als wij, en dat bij hedgefondsen momenteel sprake is van gedwongen verkopen. Op korte termijn lijd je dan enigszins. Tegelijk biedt dit voor ons instapmomenten waar we lang voordeel van zullen hebben."
Heeft u Nederlandse aandelen in portefeuille?
"Air-France KLM zit in de portefeuille, al is het vanwege het cyclische karakter met een lage weging. Maar ook hier nemen we een contraire houding aan, omdat de onderliggende waarde van het bedrijf mooie kansen biedt. Momenteel zitten er geen AEX-fondsen in de portefeuille, maar we kijken uiteraard rond."
