Een tegenvaller voor zakenbank NIBC. Kredietbeoordelaar Moody's geeft de bank voor de lange termijn het stempel Baa2, een trapje lager dan de voorheen geldende Baa1-status. Een signaal dat ook voor spaarders bij dochter NIBC Direct relevant is.

In de uitleg van zijn nieuwe oordeel tekent Moody's aan dat de vooruitzichten van de bank op langere termijn zijn verzwakt.

Dicht bij junk
Kredietbeoordelaars werken met een uitgebreid scala aan stempels. Waarbij de hoge Aaa-status betekent dat een bedrijf zeer solide is en de extreem lage C-status dat een onderneming uitstel van betaling moet aanvragen. Een waterscheiding vormen oordelen die onder het kopje 'investement grade' vallen en cijfers die een bedrijf 'speculatief' maken - ook wel 'junk' genoemd.

De Baa2-status bij Moody's betekent dat NIBC Bank nog steeds 'investment grade' is, wat betekent dat pensioenfondsen in de bank mogen beleggen. Tegelijk is de bank nog maar twee treden verwijderd van de junk-status.

Zwaar weer voor NIBC
Moody's twijfelt eraan of het bedrijfsmodel van NIBC Bank solide genoeg is als de recessie volgend jaar verdiept. Dit leunt namelijk zwaar op het verstrekken van leningen aan kleine- en middelgrote bedrijven die het in 2009 moeilijker krijgen.

Zelf is NIBC optimistischer, zeker als het gaat om het aantrekken van klanten: "Er is veel onrust in de markt, onder meer door de onduidelijkheid over de toekomst van ABN Amro en Fortis. Bedrijfsklanten van banken vragen zich af: wat zal ik doen? Dat is voor ons niet ongunstig."

Hoge rente
Kredietbeoordelaar Moody's kijkt echter ook naar de andere kant van de medaille en vindt het zorgelijk dat NIBC zelf sterk afhankelijk is van de kapitaalmarkt voor het aantrekken van geld. En die functioneert zacht gezegd matig.

Om ook andere leenbronnen te hebben is de bank sinds september actief met internetspaarbank NIBC Direct. In twee maanden haalde NIBC Direct 600 miljoen euro op bij spaarders. Mede door de scherpe rentetarieven van 5,25 procent op de vrije internetrekening en 5,7 procent voor een eenjarig deposito - de hoogste spaartarieven op de Nederlandse markt. Voor een vergelijking zie: Spaarinformatie.nl

Maar, zo stelt Moody's, het geld dat bij spaarders wordt opgehaald is slechts een "marginaal" onderdeel van de totale financiering. NIBC had per 30 september 25 miljard euro aan schulden op de balans, waaronder een flinke portie bedrijfsobligaties.

NIBC maakte begin december als een van de eerste Nederlandse banken gebruik van de garantieregeling van minister Wouter Bos van Financiën. Met dekking van de Nederlandse staat leende de bank 1,25 miljard euro. "We betalen de zesmaands-rente die banken onderling rekenen, plus een opslag van een half procentpunt", aldus de woordvoerder. Begin december kwam dat neer op 4,1 procent rente.

Aan de andere kant, zo stelt NIBC, kan de bank ook hogere tarieven rekenen aan bedrijfsklanten die willen lenen. "Dat is weer gunstig voor de winstmarge", meldt de woordvoerder.

Garantie spaarders
Moody's gaat er vanuit dat de staatssteun aan banken van beperkte duur is, en ziet vooral problemen op de langere termijn. "Zelf zijn we daar positiever over. Als we komend jaar nog onder de garantieregeling van minister Bos kunnen lenen, zijn we voorlopig gedekt."

Voor spaarders van NIBC Direct zijn twee zaken cruciaal. Op de eerste plaats is er de depositogarantieregeling, waarbij spaarders sinds oktober dit jaar een ton terugkrijgen als een bank omvalt. Deze regeling geldt voor twaalf maanden. Van belang is dus hoe Bos de garantieregeling vanaf oktober 2009 wil inrichten. "Begin volgend jaar worden in Europees verband besluiten genomen over een minimumgarantie van 50 duizend euro. Dan zal ook Nederland zijn standpunt bepalen", laat de woordvoerder van het ministerie van Financiën weten.

Daarnaast is er het steunloket van Bos, waar banken leningen kunnen uitgeven met een staatsstempel erop. Dit staat in principe open tot eind 2009. Voor de slagkracht van een bank als NIBC is het relevant of na die periode eventueel ook 'Bos-leningen' kunnen worden uitgegeven.

Het beeld is dus dubbel: de marktomstandigheden voor NIBC zijn zwaar, maar consumenten die mikken op een hoge spaarrente moeten ook letten op de politieke dekking die spaarders en banken genieten.