ING kreeg maandag voor de tweede keer binnen enkele maanden steun van de Nederlandse staat, die een portefeuille met problematische Amerikaanse hypotheekbeleggingen ter waarde van 22 miljard euro overnam. Maar dat leidde niet tot applaus van Moody's.
Dat bureau verlaagde woensdag het kredietoordeel voor ING Bank tot Aa3. Nog steeds solide, maar de kredietbeoordelaar vreest voor afkalvende winstgevendheid van ING's bancaire activiteiten.
Lagere kredietcijfers
ING is niet de enige Nederlandse bank die de laatste maanden om de oren werd geslagen met een lager kredietoordeel. Medio januari was SNS Bank aan de beurt bij Moody's, vanwege verwachte problemen met beleggingen in projectontwikkeling en onroerend goed.
Een maand eerder, op 17 december 2008, kreeg de bank NIBC een lagere kredietbeoordeling van Moody's. ABN Amro kwam er iets genadiger vanaf, met de waarschuwing dat het kredietcijfer op de nominatie staat om te worden verlaagd.
Rabo en kleintjes buiten schot
Bij de grootbanken is alleen Rabobank, met zijn hoge Aaa-rating buiten schot gebleven. Opvallend genoeg hielden ook buitenlandse banken die op de Nederlandse spaarmarkt actief zijn, zoals Garanti Bank, Argenta en TEB Bank de afgelopen maanden stand bij kredietbeoordelaars. Al lag het niveau van de kredietcijfers van banken met Turkse en Russische moederbedrijven, sowieso al lager vergeleken met Nederlandse grootbanken.
Zie hier het overzicht: kredietratings banken, waarbij de rating voor de banken Yapi Kredi, Anadolu, AK Bank, TEB en AT Bank (dochter van de Russische Alfa Bank) het kredietcijfer van de buitenlandse moederbedrijven betreft. Dit geeft een indicatie van de kracht van de partijen die achter deze in Nederland actieve banken zitten.
Niet alle partijen die op de Nederlandse spaarmarkt actief zijn hebben overigens een kredietrating. De niet-beursgenoteerde DSB Bank van Dirk Scheringa zit bijvoorbeeld niet in het bestand van ratingbureaus.
Lenen duurder
Een lager oordeel voor de kredietwaardigheid van een bank betekent meestal dat lenen op de kapitaalmarkt duurder is, want de bank moet een hogere rente-opslag betalen. Particuliere spaarders zouden daarvan moeten profiteren - zij lenen immers ook aan de bank.
In algemene zin zie je wel dat banken met lagere kredietratings zoals NIBC Direct, Credit Europe Bank en AT Bank, met vrije spaarrentes van rond de 5 procent substantieel scherpere aanbiedingen doen dan de Postbank en Rabobank. Maar de relatie is niet een-op-een. MoneyYou, een dochter van ABN Amro Hypotheken, profileert zich bijvoorbeeld ook met hoge spaarrentes in de markt.
Voor een overzicht van spaarrentes op vrije rekeningen van banken met een kredietrating, zie de grafiek: Vrije spaarrentes banken .
Kredietcijfer zegt niet alles
Sinds het debacle rond de IJslandse internetbank Icesave is duidelijk dat een sterke kredietrating niet alles zegt. Kredietbeoordelaars kunnen ernaast zitten, en goed ook. Bij Moody's was de hoge A2-rating van Icesave tot september vorig jaar, gebaseerd op het idee dat de IJslandse overheid sterk genoeg zou zijn om moederbedrijf Landsbanki overeind te houden. Dat bleek niet zo te zijn.
Essentieel voor spaarders die op zoek zijn naar een scherpe rente is daarom dat een bank volledig onder het Nederlandse depositogarantiestelsel valt. Tot oktober dit jaar is in ieder geval een ton gedekt onder deze regeling, mocht een spaarbank met een Nederlandse vergunning omvallen. Minister Wouter Bos van Financiën bekijkt nog hoe het daarna verder moet met de spaargarantie.
Los van de spaargarantie is inmiddels een breed pakket van maatregelen genomen om banken te ondersteunen, onder meer via kredietgaranties van de staat. Daarbij hebben Nederlandse grootbanken die cruciaal zijn voor het functioneren van de economie, zoals ING, ABN Amro en Fortis, als extra voordeel dat ze hoe dan ook geholpen worden. Als de nood te hoog wordt.
