Winterbanden zijn in Nederland niet verplicht. Veel automobilisten rijden daarom het hele jaar op dezelfde banden. Dat is wel zo makkelijk, want je hoeft niet tweemaal per jaar naar de garage om de banden te laten verwisselen, uitlijnen en uitbalanceren. En het is nog goedkoper bovendien.

Natuurlijk slijten je zomerbanden minder snel als je een heel seizoen op andere banden rijdt. Maar je moet wel een extra set velgen aanschaffen en bij veel garages betalen voor de opslag van het kwartet tijdelijk ongebruikte banden.

Doorrijden
Bovendien kun je winterbanden niet ‘oprijden’ tot het wettelijk toegestane minimum bandenprofiel van 1,6 millimeter. Onder de vier millimeter neemt de grip op de weg namelijk zo sterk af, dat doorrijden een hachelijke onderneming wordt. In Oostenrijk worden banden met een geringere profieldiepte zelfs beschouwd als zomerbanden.

Een ander nadeel is dat je bij sommige winterbanden bent gebonden aan een lagere topsnelheid (bijvoorbeeld 190 kilometer per uur). Wie deze overtreedt, riskeert een boete en kan aansprakelijk worden gesteld bij een ongeluk. Kortom: winterbanden brengen extra kosten en rompslomp met zich mee.

Remweg
Daar staat echter tegenover dat je autoritten met winterbanden veiliger worden. Ga je met zomerbanden in de kou de weg op, dan zul je merken dat de banden hard en stug worden, waardoor je de grip op de weg verliest. Winterbanden daarentegen hebben een ruwer profiel en zijn gemaakt van zachter rubber dat bij lagere temperaturen soepeler blijft. Dit leidt tot een betere wegligging en een kortere remweg. Uit onderzoek van de ÖAMTC, de Oostenrijkse ANWB, blijkt dat auto’s met zomerbanden op een besneeuwde weg een dubbele afstand overbruggen voor ze bij een fikse trap op de rem tot stilstand komen. Maar zelfs als de wegen droog zijn is de grip van een winterband beter.

Dit verschil tussen zomer- en winterbanden is de laatste jaren steeds groter geworden, stelt Yda Matthijssen van de afdeling rechtshulp van de ANWB. “De banden worden steeds beter toegerust op de specifieke wegomstandigheden.”

Boetes

Winterbanden dienen dus de verkeersveiligheid. Maar dat niet alleen. In veel Europese landen, waaronder Duitsland en Oostenrijk, is bij winterse omstandigheden zelfs verplicht. In Frankrijk en Zwitserland zijn de regels wat minder strikt, maar de wet schrijft daar wel voor dat je banden moeten zijn aangepast op de wegomstandigheden. Ook bestaat er een kapstokartikel dat je het verkeer niet in gevaar mag brengen. “Daarvan kan sprake zijn als je met verkeerde banden de weg op gaat”, zegt Matthijssen.

Lap je de regels aan je laars, dan riskeer je in Duitsland een boete van maximaal 40 euro voor het ontbreken van winterbanden. Als er sprake is van een ongeluk met zwaar lichamelijk letsel tot gevolg, kan de boete veel hoger uitvallen.

In Oostenrijk loopt het potentiële boetebedrag op tot 5.000 euro als je op zomerbandjes bij een ongeluk betrokken raakt. In extreme gevallen kan zelfs je auto in beslag worden genomen.

Aansprakelijkheid

Maar hier blijft het niet bij. In alle bovengenoemde landen weegt het ontbreken van winterbanden zwaar mee in de schuldvraag, als je bij een ongeluk betrokken bent. Zelfs als het ongeval niet aan jou te wijten is, kun je een deel van de schuld in je schoenen geschoven krijgen. Vindt er bijvoorbeeld een botsing plaats omdat de tegemoetkomende auto jou ten onrechte geen voorrang heeft verleend, dan kan zijn verzekeraar stellen dat jij vanwege de zomerbanden niet snel genoeg hebt kunnen remmen, waardoor jij mede-aansprakelijk bent.

Dit kan grote gevolgen hebben voor de afwikkeling van de schade, stelt Erik Hordijk, directeur van de onafhankelijke vergelijker Verzekeringssite. Verzekeraars reppen volgens hem in hun algemene voorwaarden niet over winterbanden, maar zijn wel gebonden aan buitenlandse wetgeving. Dit kan ertoe leiden dat je bij een WA-verzekering de schade aan jouw auto niet kunt verhalen op de tegenpartij. Ook kun je (een deel van) je no-claimkorting verliezen.

No-claim

Shirley van Leur, marketing PR-adviseur bij ASR Verzekeringen, vult aan dat uit jurisprudentie blijkt dat de schuld van een slippartij door een fout van een ander voor 20 procent wordt toegewezen aan de automobilist met zomerbanden. De WA-autoverzekering dekt dat deel van de schade van de tegenpartij wel, maar de no-claimkorting vervalt dan.

Zelfs bij een all riskverzekering, die de schade aan jouw auto dekt, zit je niet automatisch safe. Je autoschade wordt dan weliswaar vergoed, maar je letselschade niet of slechts gedeeltelijk, zegt Yda Matthijssen van de ANWB. Deze bedragen kunnen veel hoger uitpakken dan de kosten van de autoschade.

Kortom: wie met zomerbanden op wintersport gaat, geeft bij een ongeluk een blanco cheque af, want de kosten kunnen flink oplopen als je mede-schuldig wordt bevonden.

Grote verschillen

Besluit je toch maar winterbanden aan te schaffen, dan is het zaak kritisch te vergelijken. Onderzoek van de Consumentenbond toont namelijk aan dat er grote prijs- en kwaliteitsverschillen tussen banden bestaan. Het is slim om in je zoektocht ook te letten op eventuele stallingskosten. Veel garages slaan je banden het hele jaar gratis op. Zij beschouwen dit als een vorm van klantenbinding.

Vind je de banden desondanks te duur – zeker als je ze alleen nodig hebt voor een weekje sneeuw – dan kun je ook overwegen ze te huren. Dit kost vier tot vijf euro per dag, inclusief montage, maar exclusief velgen.