Meedoen is belangrijker dan winnen. Op de Olympische Spelen is deze leus niet meer dan een echo uit een ver verleden. Maar hij gaat wel op voor particuliere beleggers.
De roes en de opwinding tijdens het handelen in aandelen zijn bij particuliere beleggers niet ondergeschikt aan geld verdienen. Dat concluderen de economen Daniel Dorn en Paul Sengmüller na onderzoek onder duizend Duitse particuliere beleggers. Trading as entertainment is de gepaste titel van hun studie.
Goklust
Het bleek dat mensen die aangaven gevoelig te zijn voor gokken, en dus bijvoorbeeld grotere risico's namen bij een hogere inzet, veel actiever handelden dan voorzichtiger beleggers. Ze veranderden de samenstelling beleggingsportfolio twee keer zo snel.
De actieve beleggers hadden een grote invloed op het totaal. De helft van de transacties van de onderzochte beleggers was vanuit rationeel oogpunt in feite overbodig, zo stellen de twee onderzoekers van respectievelijk de Drexel University in Pennsylvania en de Universiteit van Tilburg.
Al langer was bekend dat mensen vaak niet rationeel handelen. De kosten van het vaak ver- en aankopen van stukken wegen vaak niet op tegen de winsten. "We weten al heel lang dat het eigenlijk helemaal geen zin heeft om als particulier in individuele aandelen te handelen", zegt Paul Sengmüller. "De meeste beleggers zouden zich bij indexfondsen moeten houden".
Maar dat laatste doen veel particulieren juist niet. Tot nu toe werd irrationeel gedrag van beleggers verklaard uit overmoed. De meeste mensen zijn ervan overtuigd dat ze slimmer te zijn dan de ander en dus de betere beslissingen nemen.
Spelletje
De bevindingen van Dorn en Sengmüller werpen een nieuw licht op het gedrag van de particuliere belegger. Hij vindt handelen gewoon leuk. Het is een spelletje. Dat hij daarmee financieel niet al te verstandig bezig zijn, is van secundair belang.
"Het is net als met de Lotto. Gemiddeld verlies je de helft van je inleg. Rationeel is meespelen dus niet. Toch doen mensen het vanwege de aardigheid in het gokken", zegt Sengmüller.
Ook is er volgens hem nog het sociale aspect: "Mensen kopen loten omdat anderen dat ook doen. Kunnen ze erover praten. Bij beleggers is dat sociale aspect waarschijnlijk ook niet onbelangrijk."
Voor professionele beleggers, beursgoeroe's en financieel journalisten kan dit onderzoek weleens verhelderend werken. Als ze geen kaas kunnen maken van de koerssprongen die bepaalde stukken maken op de beurs, dan is er een kans dat er ook geen logica achter zit. Zelfs geen kromme logica. Het is vader die, niet gehinderd door enige kennis van zaken, op zolder zit te spelen achter zijn laptop. Hij heeft lol. En dat mag wat kosten.
Lees ook:
