De discussie of je nu beter indexfondsen of actief beheerde fondsen zou moeten stappen als belegger, is niet afhankelijk of je nu in een bearmarkt of bullmarkt zit. Immers alle beursindices zijn gedaald en indexfondsen zijn dus net zo hard naar beneden gegaan.

Sommige actief beheerde fondsen zijn harder gedaald en anderen zijn minder hard gedaald dan de index. Het kopen van een indexfonds tijdens een bearmarkt is dus niet een goede optie. Net zo min als het kopen van een actief beheerd fonds dat is. Beiden zullen immers te lijden hebben onder het sentiment van de dalende markt.

Indexfondsen versus actief beheerde fondsen
Een indexfonds voert een passief beleggingsbeleid door eenvoudig continue dezelfde aandelen in het fonds te hebben als de gevolgde index.

Een voordeel hiervan is dat de jaarlijkse beheerkosten voor een indexfonds stukken lager liggen dan die van een actief beheert beleggingsfonds, waarbij de fondsmanager door middel van actief beheer de index probeert te verslaan.

Er zijn tal van wetenschappelijke onderzoeken die aantonen dat het merendeel van de actief beheerde fondsen op langere termijn niet in staat is de index te verslaan. Dus de meerprijs (soms wel twee tot drie keer de prijs van een indexfonds) die een belegger moet betalen voor actief beheer, wordt niet waargemaakt.

Er zijn aan de ander kant ook weer wetenschappelijke onderzoeken die aantonen dat ‘echt’ actief beheerde fondsen het veel beter doen dan een index. Deze onderzoeken baseren zich op de zogenaamde ‘active share index’. De active-share van een index is 0.

Hoe hoger de active share des te meer de samenstelling van het fonds afwijkt van de index. Fondsen met een constant hoge active share ( > 80%) verslaan op lange termijn vrijwel jaar in jaar uit de index. Helaas zijn deze fondsen relatief dun gezaaid.

Beleggingsgedrag
Er is nog één heel belangrijk aspect waarbij moet worden stilgestaan. Dit is namelijk het gedrag van particuliere beleggers. Het voordeel van een indexfonds komt vooral tot recht op een heel lange termijn. Denk daarbij aan tien tot twintig jaar.

In theorie beschikken veel beleggers wel over een heel lange beleggingshorizon, maar in de praktijk blijkt er qua gedrag sprake te zijn van een korte beleggingshorizon. Met andere woorden: de belegger denkt op lange termijn, maar handelt op korte termijn.

Emoties zijn hiervoor de belangrijkste drijfveer. Uit meerdere onderzoeken blijkt dat de gemiddelde periode dat een belegger zijn fondsen aanhoudt ongeveer twee tot drie jaar is.

Naarmate de beleggingshorizon van een particuliere belegger korter is, vermindert de toegevoegde waarde van indexfondsen. Een particuliere belegger doet er alleen verstandig aan in indexfondsen te beleggen als deze niet alleen beschikt over een lange beleggingshorizon, maar ook bereid is zijn gedrag aan te passen en ook echt heel lang te blijven zitten.

Het alternatief is om te kiezen voor een actief beheert beleggingsfonds met een hoge active share. Daartussen blijft het modderen.

Voorbeelden van wereldwijde aandelenfondsen met een hoge active share zijn Carmignac Investissement en SKAGEN Global. Ter illustratie: het Vanguard Global Stock Index Fund behaalde over de afgelopen 12 maanden een rendement van – 38%* terwijl Carmignac Investissement ‘slechts’ met 26%* daalde. Over de afgelopen vijf jaar behaalde Carmignac Investissement een totaalrendement van + 31,5%* versus – 30,7%* voor het Vanguard Global Stock Index Fund (peildatum rendementen 6 maart 2009).