Cloud computing heeft de toekomst. En dat is niet alleen een hype op technologiesites en onder digitale trendwatchers. Bedrijven als Amazon, Microsoft en IBM investeren al zwaar in de cloud. Maandag kondigde alweer een grootbedrijf aan er in te stappen: telecomconcern AT&T.

De cloud heeft geen duidelijke definitie. Maar deze vormeloze online wolk begint zijn eerste grote voordelen ten toon te spreiden. Eén daarvan is het huren van online opslag en rekencapaciteit. Waarom nog grote servers in de kelder zetten, als alle bedrijfsgigabytes simpel online te bewaren zijn?

Wat is de cloud?
Om te beginnen, kort iets over het begrip 'de cloud'. Dat alle grote technologieconcerns er de mond vol van hebben, betekent nog niet dat de rest van de wereld weet waar zij het over hebben. De helft van de Nederlandse bedrijven ziet de cloud als een hype en niet als een belangrijke technologische oplossing. Dat bleek onlangs uit onderzoek van IT-consultant Avanade.

Deze voorlopige afwijzing lijkt voort te komen uit onduidelijkheid over de cloud. In wezen is het een ander woord voor internet, of beter, voor alle diensten die op internet worden aangeboden. Zo breed gezien zijn Hotmail en Gmail ook cloud-diensten.

Opslag en de cloud
Een van de toepassingen van de cloud is online opslag. In 2008 is 487 miljard gigabytes aan digitale informatie geproduceerd. En deze hoeveelheid zal iedere anderhalf jaar verdubbelen. Dat blijkt uit onderzoek van IDC, in opdracht van data-opslagspecialist EMC. Waar deze berg aan info op te slaan?

Een optie, die sinds een jaar of twee wordt aangeboden en snel populair is geworden, is opslag in de cloud. Pionier op dit gebied is megawebwinkel Amazon. Twee jaar terug besloot Amazon, via zijn zogeheten Web Services, zijn gigantische opslag- en rekencapaciteit ook te verhuren.

'Schaalbaar' het toverwoord
Het grote voordeel van online bergruimte is dat deze schaalbaar is. Met andere woorden: je huurt wat je nodig hebt. Een bedrijf dat ineens veel data moet opslaan of dat snel veel zware berekeningen moet uitvoeren, kan niet zomaar voor een weekje een dure server aanschaffen.

Rap een virtuele webserver gebruiken kan wel. Er bestaat zelfs een iPhone-applicatie om dit virtuele webgeheugen in een paar minuten in of uit te schakelen. Als bedrijf betaal je voor wat je gebruikt. Zodra de opslagnoodzaak weg is, zijn de virtuele servers weer uit te schakelen.

Onder startups, die geen enorme servers wensen te kopen en snel willen kunnen groeien, heeft Amazon veel klanten. Zo ook Nederlandse. Softwarebedrijf Jonge Helden en GetMarvia.com, waar klanten hun eigen brochures en visitekaartjes ontwerpen, gebruiken Amazon Web Services, zo schreef Emerce onlangs. Maar ook bijvoorbeeld The New York Times slaat er zijn digitale archief op.

Grotere bedrijven zoals farmaceut Eli Lilly maken weer gebruik van een andere cloud-dienst van Amazon, die tijdelijke rekenkracht beschikbaar stelt. Amazon Web Services heef inmiddels een half miljoen gebruikers.

Geschikt voor MKB
Een ideale oplossing voor wie flexibel wil zijn in data-opslag en niet van tevoren wil of kan investeren in lokaal geheugen. "Werken met clouds kan nu al uit voor veel kleine en middelgrote bedrijven", schrijft consultant McKinsey in zijn recente raport 'Clearing the air on cloud computing'.

Consultancy Accenture noemt het een "disruptive technology", die ontstaan is vanuit de wens van kleine en middelgrote ondernemingen met variabele kosten te werken. Veel kleinere bedrijven lijken hier in de nabije toekomst dan ook veel profijt te kunnen gaan hebben.

'Nog niet voor de grote jongens'
Voor grote bedrijven kan opslag in de cloud over het algemeen niet uit, schrijft McKinsey in zijn raport. Volgens de consultant zullen de kosten van deze cloud-diensten een stuk omlaag moeten voordat grote ondernemingen er profijt van hebben. Voorlopig lijken die concerns er beter aan te doen hun gigabytes op eigen servers op te slaan.

Eigen servers eerst
Alvorens data het web op te migreren, moeten bedrijven eerst kijken hoe zij hun eigen servers efficiënter kunnen gebruiken. Zogeheten 'virtualisatie', een manier om servers beter te laten samenwerken en daardoor veel meer beschikbare ruimte te creëren, kan al veel winst opleveren, aldus McKinsey.

Nadelen van de cloud
Het zijn op dit moment niet alleen de kosten die bedrijven al dan niet voor de cloud doen kiezen. De cloud heeft namelijk een hele waslijst aan verbeterpunten. Allereerst moeten opslagbedrijven als Amazon, Rackspace, maar ook webconcerns als Google, laten zien dat de gegevens altijd bereikbaar zijn. Toen eerder dit jaar Amazons S3 plat lag, stak de kritiek direct de kop op.

Een tweede belangrijke reden om nog niet voor de cloud te kiezen is veiligheid. Waarmee niet gezegd is dat de cloud onveilig is, maar nog niet iedereen durft zijn gegevens van de eigen server te plukken en online op te slaan. Zeker grote bedrijven als banken zullen de digitale data voorlopig liever achter de eigen deur bewaren.

Start-ups leiden de weg
Ondanks de huidige nadelen is de cloud een grootse toekomst beschoren, zo is de algemene consensus. Volgens onderzoeksbureau Gartner zal er in 2013 circa 150 miljard dollar omgaan in de cloud-sector.

Kleinere bedrijven, die flexibele capaciteit en de bijbehorende variabele kosten nodig hebben, nemen nu als eerste spelers de stap. De vraag is wanneer de rest volgt.