Dit blijkt uit een rondgang van Z24. Tophypotheken, en dan met name de volledig aflossingsvrije variant, zijn risicovol. Ger Jaarmsa van vereniging voor schuldhulpverlening en sociaal bankieren NVVK zei eerder tegen Z24 dat hij verwacht dat mensen, vaak hoogopgeleiden, de komende jaren vanwege dergelijke hypotheken in de schuldhulpverlening terecht komen.

Wie een volledig aflossingsvrije hypotheek afsluit, lost zijn hypotheek niet af, maar betaalt alleen rente. Dit drukt de maandlasten. Het idee is dat het huis, tegen de tijd dat je het verkoopt voldoende in prijs gestegen is, om de volledige hypotheek af te lossen.

Dalen de huizenprijzen echter, maar moet je je woning wel verkopen, dan loop je een risico te blijven zitten met een restschuld.

Risico
Sluit je een volledig aflossingvrije hypotheek af voor een bedrag dat hoger is dan de waarde van je huis, een volledig aflossingsvrije tophypotheek, dan wordt dit risico groter. Uiteraard kun je naast een aflossingsvrije hypotheek zelf in eigen beheer sparen of beleggen voor de latere aflossing, maar niet duidelijk is hoeveel mensen dat doen. Aangezien de voornaamste reden waarom mensen een aflossingsvrije hypotheek sluiten het beperken van de maandlasten is, is het de vraag of die mensen ook sparen.

De meeste banken bieden dan ook geen volledig aflossingsvrije tophypotheken aan. ING en Rabobank bijvoorbeeld bieden wel aflossingsvrije hypotheken, maar gaan tot een maximale hoogte van 100 procent van de executiewaarde van een woning. Kan iemand door bijvoorbeeld werkloosheid zijn lasten niet langer dragen, dan is de kans op een restschuld kleiner omdat de woning - mits de huizenprijzen niet al te hard dalen - vermoedelijk genoeg oplevert bij gedwongen verkoop om de schuld af te lossen.

Hypotheker en NHP
Voor zover bekend bij De Hypotheker is SNS Bank de enige die wel volledig aflossingsvrije tophypotheken aanbiedt. De intermediair benadrukt echter dat ook bij het verkopen van deze hypotheek aan de gedragscode voor hypotheekverstrekkers voldaan moet worden. Daarin staat bijvoorbeeld dat iemand niet meer dan 4,5 keer zijn inkomen mag lenen.

Eerder bood volgens De Hypotheker ook GMAC, de voormalige financieringstak van General Motors, volledig aflossingsvrije tophypotheken aan. Maar GMAC is in maart 2008 gestopt met het verkopen van hypotheken in Nederland.

SNS Bank zegt met zijn aflossingsvrije hypotheken "in principe" tot 100 procent van de executiewaarde te gaan, "maar" zo bevestigt de woordvoerder "in individuele gevallen kan anders besloten worden". Dit kan volgens hem "sinds enkele jaren".

Alleen via intermediaire kanaal
Om in aanmerking te komen voor een volledig aflossingsvrije tophypotheek, moet volgens de woordvoerder van SNS Bank wel aan een aantal voorwaarden worden voldaan. Zo wordt de hypotheek alleen verkocht via een tussenpersoon en dient tegenover het gedeelte van de hypotheek boven de executiewaarde "een vorm van vermogensopbouw" te staan.

Omdat de hypotheek risicovoller is dan andere varianten, komt er ook een opslag op de hypotheekrente van 0,1 procentpunt. Bovendien is degene die hem afsluit, verplicht tevens een overlijdensrisicoverzekering af te sluiten.

Dat de SNS bank niet direct zelf aan klanten een volledig aflossingsvrije tophypotheek aanbiedt, heeft volgens de bank alleen te maken met de verplichting om wel wat vermogen op te bouwen, zegt de woordvoerder van SNS. "Wij verkopen alleen onze eigen producten. We mogen klanten niet verplichten naast een hypotheek een ander product van ons af te nemen. Dat is koppelverkoop."

Intermediairs bieden producten van meerdere aanbieders aan. "Zij kunnen klanten wel verplichten los van de hypotheek ergens voor het gedeelte boven de executiewaarde van de woning iets van vermogen op te bouwen", aldus de SNS.

Geen voorwaarden
Maar in volgens tussenpersonen blijkt die verplichting er helemaal niet te zijn. Volgens Pieter Leijsen van Nationale Hypotheek Pas is hij echter helemaal niet verplicht mensen naast de volledig aflossingsvrije tophypotheek van de SNS Bank ook een product te verkopen waarmee zij vermogen kunnen opbouwen. Ook een overlijdensrisicoverzekering is volgens Leijsen niet vereist. "Nee, aan dit product zijn geen verdere voorwaarden verbonden", aldus Leijsen. De Hypotheker bevestigt dit.

De SNS rekent bovendien geen renteopslag van 0,1 procentpunt, maar van 0,2, zegt Leijsen.

Volgens hem biedt SNS de tophypotheek nu ongeveer anderhalf jaar aan. Hij denkt dat 5 tot 10 procent van de klanten van NHP hem heeft afgesloten. Voor sommige mensen is de hypotheek volgens Leijsen een goede oplossing. "Hij is goedkoop en nou ja, als je een alleenstaande bent, zonder erfgenamen. Wat maakt het dan uit?"

Persoonlijke situatie
De Hypotheker zegt bij het adviseren "zeer goed naar de persoonlijke situatie van mensen" te kijken. De woordvoerder: "In de praktijk worden volledig aflossingsvrije tophypotheken bij ons nauwelijks verkocht. Op het totaal gaat het echt om nagenoeg nihil hypotheken."

SNS zelf wil niet zeggen hoeveel volledig aflossingsvrije tophypotheken de bank inmiddels verkocht heeft. De bank meldt enkel dat driekwart van de bij SNS afgesloten hypotheken een aflossingsvrije component bevat.

Hypotheken DSB
Producten van DSB Bank worden niet door De Hypotheker aangeboden, dus de intermediair heeft hier geen gegevens over. Een woordvoerder van DSB laat weten dat het bij deze bank van de persoonlijke situatie van de klant afhangt, tot welk percentage van de executiewaarde van een huis de hypotheek aflossingsvrij mag zijn.

"De meeste aflossingsvrije hypotheken gaan bij ons tot 80 procent", zegt hij. "Momenteel is het heel moeilijk om daar vanaf te wijken, maar dit hangt van de persoonlijke situatie van de klant af."

Op de vraag of het bij DSB 'in principe' mogelijk is een volledig aflossingsvrije tophypotheek af te sluiten, antwoordt de woordvoerder dat de bank "in principe tot 100 procent van de executiewaarde gaat, maar dat daar in individuele gevallen van kan worden afgeweken". Hoe vaak dat gebeurt, wil de woordvoerder van DSB niet zeggen.

Steeds populairder
Eerder schreef Z24 dat uit marktonderzoek van GfK blijkt dat 50 procent van de huishoudens met een hypotheken in 2008 een variant had met een aflossingsvrije component erin. Doordat beleggingshypotheken momenteel niet zo populair zijn, worden aflossingsvrije hypotheken steeds populairder. Volgens Vereniging Eigen Huis bevatte 60 procent van de in 2008 en de eerste maanden van 2009 verkochte hypotheken, een aflossingsvrije component.

Als bij SNS driekwart van de afgesloten hypotheken een aflossingsvrij gedeelte bevat, is dat dus bovengemiddeld. Hoeveel mensen een tophypotheek hebben, is niet bekend. Hoeveel mensen een volledig aflossingsvrije tophypotheek hebben dus ook niet.