Zomaar een advertentie op Marktplaats: "Fatsoenlijke Poolse klusjesman met grote ervaring biedt zijn diensten aan tegen heel scherpe prijzen. Honderd procent legaal." Klinkt prachtig, als je net tegen een verbouwing aanhikt. Maar hoe weet je nu of je niets strafbaars doet als je deze vakman laat voorrijden?

Wat kost een witte Pool?

De gemiddelde Oost-Europese klusser vraagt circa vijftien euro per uur. Ligt het tarief op de helft, dan moet je op je hoede zijn. Die vijftien euro is overigens nog steeds vrij goedkoop, want Nederlandse aannemers rekenen al gauw dertig euro per uur.

Er zijn ook uitzendbureaus die gespecialiseerd zijn in Poolse klusjesmannen. De uurtarieven liggen hier wat hoger, op zo’n 25 euro per uur. Maar het scheelt wel veel zoekwerk.

Hoe vind je hem?

Er zijn grofweg drie manieren om een Poolse klusser te vinden. De beste methode is natuurlijk via een kennis die een uitstekende stukadoor aanbeveelt: vakwerk gegarandeerd. Er zijn ook vaklieden die zich aanprijzen via een briefje in de supermarkt, maar je weet dan niet wie je in huis haalt. Een derde, duurdere optie is een uitzendbureau.

Wat is het risico?

Wie een illegale klusjesman inhuurt en tegen de lamp loopt, is zwaar de klos. Je bent als opdrachtgever namelijk zelf verantwoordelijk voor wie je inhuurt. Wie fout zit, riskeert een boete van 4 duizend euro per klusser. Dit kan flink in de papieren lopen: voor een team van vier illegalen staat de teller op 16 duizend euro.

Gelukkig is het risico dat dit gebeurt sinds mei dit jaar een stuk kleiner geworden. Toen werden de grenzen opengezet voor werknemers uit vrijwel alle nieuwe lidstaten van de Europese Unie: de Baltische staten, Polen, Hongarije, Tsjechië, Slowakije, Hongarije en Slovenië. Zij hebben geen zogeheten tewerkstellingsvergunning meer nodig en kunnen dus zonder problemen in je huis aan de slag.

Bulgaren en Roemenen moeten zo’n papier nog wel kunnen overhandigen, behalve als zij ZZP-er zijn: zelfstandig ondernemer zonder personeel. Mocht de Arbeidsinspectie tijdens een onverwacht bezoek vaststellen dat een Bulgaarse metselaar feitelijk in loondienst is, dan krijg je een prent.

Is ie echt zelfstandige?

Voor een particulier is het lastig te controleren of iemand echt zelfstandig werkt. De volgende criteria scheppen wat duidelijkheid:

  • Je klusjesman staat geregistreerd bij een Nederlandse of buitenlandse Kamer van Koophandel.
  • Hij bepaalt zelf of hij het werk aanneemt en tegen welke prijs.
  • Hij werkt geheel voor eigen risico.
  • Hij kan een zogeheten VAR-verklaring van de Belastingdienst overleggen, waaruit blijkt dat hij niet in loondienst werkt.
  • Je betaalt de rekening rechtstreeks aan hem en niet aan een ander.

Om te checken of iemand niet illegaal werkt, kun je vragen om een geldig paspoort. Het zal overigens niet voor het eerst zijn dat iemand het pasje van een dubbelganger gebruikt. Wees hier beducht voor!

Moet je de fiscus vrezen?

De Belastingdienst kan controleren op zwartwerk. Zorg dus dat je een officiële nota kunt overhandigen, waar BTW op staat en een BTW-nummer.

Ook een hypotheekverstrekker kan vragen om een factuur. Wie de rekening van een verbouwing via een bouwdepot betaalt, moet immers kunnen aantonen dat de kosten ook echt zijn gemaakt. Sommige banken stellen eisen aan een rekening. Informeer hier vooraf naar.

Wat is de kans op broddelwerk?

Oost-Europese klussers staan bekend als goedkope, harde werkers die vakwerk leveren. Maar is dit ook zo? De Vereniging Eigen Huis peilde vorig jaar de ervaringen van huiseigenaren. Slechts de helft bleek enthousiast. De rest was ontevreden. De meeste klachten gingen over onveiligheid bij het uitvoeren van de werkzaamheden en communicatieproblemen.

Dat laatste is op zich niet verwonderlijk. Een Pool spreekt... Pools. En met een beetje geluk gebrekkig Duits of Engels. Misverstanden zijn dus snel gemaakt.

Het is verder belangrijk te weten dat Oost-Europese tegelzetters doorgaans geen garantievoorwaarden hebben vastgelegd. Je hebt dus geen enkele houvast. Al met al blijft de keuze voor een Pool dus een gok.

Valt beunhazerij te voorkomen?

Een gewaarschuwd mens telt voor twee. Vraag daarom eerst om referenties voor je een Pool zijn steiger in je tuin laat neerzetten en controleer deze.

Maak vooraf duidelijke afspraken over prijs, aard en duur van de werkzaamheden. Vergeet deze niet op papier te zetten. Zorg dat ook duidelijk is wie de materialen aanschaft, anders kan de rekening onverwacht hoog uitpakken. Controleer tijdens de verbouwing het werk en eventuele aankoopbonnen.

Wie de rekening volledig vooruitbetaalt, is ronduit naïef. Betaal liever in termijnen, per afgerond onderdeel van de verbouwing.

Mocht het fout gaan, dan moet je proberen er onderling uit te komen. Anders rest een kostbare en tijdrovende gang naar de rechter. De kans op succes is hierbij nihil. Niet alleen is het lastig te bewijzen dat de klusser slecht werk heeft afgeleverd, je loopt ook het risico dat hij al voor de spachtelputz goed en wel droog is, op de snelweg richting Warschau zit. Het vogeltje is dan gevlogen.